Schaapskudde

De lange weg van een niet erkend werk van Vincent van Gogh

Deze website www.Van-Gogh.EU  wil  eigenlijk geen website heten maar een onafhankelijk en objectief platform zijn voor internationale Van Gogh experts en voor personen en instellingen die een vermeend werk van Vincent Van Gogh bezitten. Wij zijn van mening dat ieder vermeend werk van Vincent van Gogh een serieus onderzoek verdient.

Inhoud:

Inleiding en beschrijving van het werk
Route om erkenning van het werk te verkrijgen
Onderzoek
Bedoeling van het platform
Bijlagen
Geraadpleegde relevante literatuur
Contact via: info@van-gogh.eu

Inleiding en beschrijving van het werk

Deze afbeelding van een olieverfschilderij, dat uit een nalatenschap is verkregen, draagt de signatuur “Vincent” en  het monogram “A.M” Het stelt voor een schaapskudde op een landweg met bomen en een sloot.  Aan dit werk is uitgebreid onderzoek gedaan en het zou zo maar kunnen dat dit schilderij het allereerste olieverfschilderij is dat Vincent van Gogh heeft gemaakt. Het monogram “AM” is ongetwijfeld een directe verwijzing naar Anton Mauve. Anton Mauve heeft Vincent ook zijn eerste schilderskist gegeven.

Dit werk is gemaakt in Etten. In dit dorp heeft Vincent zijn eerste stappen gezet naar het kunstenaarschap. Anton Mauve kwam regelmatig naar Etten voor familiebezoek. Het was in die tijd dat Vincent en Anton Mauve samen in de omgeving hebben gewerkt en Anton Mauve aanwijzingen aan hem – Vincent – heeft gegeven.  Het bijzondere bij dit werk is dat bij de documentatie over Anton Mauve bij het RKD (Rijksinstituut voor Kunsthistorische Documentatie) zich een identieke – niet gesigneerde – afbeelding bevindt in aquarel toegeschreven aan Anton Mauve. Mauve-deskundigen hebben ernstige twijfels bij die toeschrijving.

Een jonge beginnend kunstenaar heeft nog niet de stijl gevonden die hem / haar zal kenmerken. Daar gaat tijd over heen en in die tijd is het lastig om een toeschrijving te doen.  Maar door hier het gedane onderzoek weer te geven wordt opnieuw een poging ondernomen om uiteindelijk de authenticiteit van dit schilderij te erkennen.

Route om erkenning van het werk te verkrijgen

De route die tot nu toe is gegaan om het werk erkend te krijgen is als volgt: na ontdekking van de signatuur is contact opgenomen met het Van Gogh museum. Dit museum zegt het enige museum ter wereld te zijn dat een werk van Vincent van Gogh als authentiek kan erkennen. Op 10 juli 2002 werden fotokopieën naar het museum opgestuurd. Op basis daarvan werd per kerende post een afwijzing gemeld. Enkele keren daarna – met tussenpozen van een paar jaar – is op basis van nieuw onderzoek contact opgenomen met het betreffende museum. De strekking van het antwoord was bij alle brieven “geen reden om de mening te wijzigen”. Op basis van enkele fotokopieën wordt geen navraag gedaan naar de resultaten van het multispectrale onderzoek en de mening van andere experts.  Zie hieronder.

Onderzoek

(Internationaal) onderzoek onder andere door een Van Gogh expert Prof. dr. Bogomila Welsh – Ovcharov – hoogleraar kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Toronto, met specialisatie Vincent van Gogh – heeft geresulteerd dat het werk is gemaakt in 1881 – met een spontane verwijzing naar het schilderij “Meisje in het bos”  dat is gemaakt in 1882. Dat schilderij bevindt zich in de collectie van het Kröller Müller museum te Otterlo.

Bogomillia Welsh en Vincent van Gogh 1Een blij verraste Prof. dr. Bogomila Welsh – Ovcharov

Het multispectrale onderzoek is op advies van Drs. Ron Dirven – indertijd conservator bij het Breda’s museum – uitgevoerd bij een gespecialiseerd bedrijf Art Conservation. Door alle lagen van het werk kom je uit bij de hulplijnen die zijn gebruikt om op de juiste plaats invulling te geven aan de objecten die worden geschilderd.

gogh02Afbeelding van het schilderij met signatuur Vincent en Monogram A.M. (Anton Mauve)

gogh03Een afbeelding van het resultaat van het multispectrale onderzoek. De hulplijnen van het perspectiefframe zijn zichtbaar.

Het enige dat nog gedaan moet worden om het werk  – dat zeer waarschijnlijk het eerste olieverf schilderij van Vincent van Gogh is – te  erkennen, is: pigmentonderzoek laten uitvoeren.

Een eerste verzoek aan het Van Gogh Museum heeft – na het invullen van gegevens en verklaringen – per omgaande een afwijzing opgeleverd. Bij een volgend verzoek met de aanbieding van de resultaten van het multispectrale onderzoek werd zonder commentaar verwezen naar de eerste afwijzende brief. Men heeft en toont totaal geen interesse.  Bij persoonlijk contact met Axel Rüger –  directeur van het betreffende museum – suggereerde hij dat het wellicht om een vervalsing zou gaan. Die opmerking kan direct worden afgewezen. Reden hiervoor is dat in die tijd nog niemand interesse had om een werk van een totaal onbekende kunstenaar te vervalsen. Een latere vervalsing bevat ook totaal andere pigmenten dan in die tijd werden gebruikt.

Intussen is het onderzoek verder gegaan. Bij een bezoek aan het RKD (Rijksinstituut voor Kunsthistorische Documentatie) is ook de link gelegd bij Anton Mauve. In de documentatiemap over deze kunstenaar blijkt een identieke afbeelding te zijn in aquarel en toegeschreven aan Anton Mauve. Echter: Mauve specialisten zijn van mening dat dit werk niet toegeschreven kan worden aan Anton Mauve.  Dan blijft één kunstenaar over: Vincent van Gogh.

gogh04Identieke afbeelding in aquarel bij de documentatie over Anton Mauve bij het RKD (Rijksinstituut voor Kunsthistorische Documentatie)

Bedoeling van het platform

Deze website www.van-gogh.eu  wil een onafhankelijk en objectief platform zijn voor personen en instellingen die een vermeend werk van Vincent Van Gogh bezitten. Indien zij contact hebben of hebben gehad met gespecialiseerde musea en het werk niet als een echte Vincent Van Gogh wordt erkend, wordt hen gelegenheid gegeven hun ervaringen met anderen te delen. U kunt uw ervaring, inclusief beeldmateriaal, documentatie en de complete gevoerde correspondentie met deze musea toesturen aan: info@van-gogh.eu . De redactie van het platform zal het ingezonden materiaal toetsen voordat het wordt geplaatst. De namen van de vermeende Van Gogh-bezitters worden vanwege privacy niet vermeld maar worden wel ten behoeve van mogelijk verder onderzoek in een databestand opgeslagen.

Om uw ervaring met anderen te delen wordt u gevraagd een beknopt, objectief en zakelijk verhaal van maximaal 500 woorden in te sturen. Indien u van mening bent dat u werkelijk in het bezit bent van een werk van Vincent van Gogh en u uw informatie zou willen delen dan wordt u vriendelijk verzocht eenmalig een vrijwillige bijdrage te storten om het platform te onderhouden.

Van Gogh-experts zijn wereldwijd vertegenwoordigd. Vaak weten zij niet van elkaar dat er zoveel expertise is. Ten behoeve van het aanleggen van een databestand van internationale Van Gogh-experts worden deze hartelijk uitgenodigd om mee te werken aan zo’n databestand.

Het Van Gogh museum geeft aan dat er jaarlijks ongeveer driehonderd aanvragen binnenkomen met een verzoek voor een echtheidsverklaring.  In de loop der jaren moeten er dus enkele duizenden aanvragen zijn binnengekomen bij dat museum. Tot nu toe is er geen enkel werk van de aanvragers toegevoegd aan het oeuvre van Vincent van Gogh. Deze site is ook bedoeld om in  beeld te krijgen welke reden er wordt gegeven waarom een werk niet als een echte Van Gogh wordt erkend.

Relevante literatuur:

Vincent Van Gogh : De brieven : de volledige, geïllustreerde en geannoteerde uitgave
Amsterdam, Van Gogh museum en Huygens Instituut,
Deel 1: Den Haag – Etten 1872 – 1881 pag. 278 – 279; 288 – 289; 292 – 293; 299 (eerste schilderskist van Mauve gekregen) ; 306 – 307; 336 – 341.

Hulsker, Jan
Van Gogh en zijn weg : het complete werk
Amsterdam, Meulenhof, 1985
488 p. afbeeldingen
3e druk

Nelemans, Rebecca
Van Gogh & Brabant
Schiedan; Scriptum in samenwerking met Van Gogh Brabant, [zonder jaarvermelding]
81 p. illustraties en een kaart op p. 38. Een laan met knotwilgen op p. 44
ISBN 978-985594873-4

Tromp. Henk
De strijd om de echte Van Gogh : de kunstexpert als brenger van een onwelkome boodschap 1900 – 1970|Amsterdam, Mets & Schilt, 2006 (Promotieonderzoek)
307 P.
ISBN 10 90 5330 537 8

Suzanne Veldink
Collaboration within The Hague School
Number: 0035378
Utrecht University, Faculty of Humanities
Research Master: Art History of the Low Countries in its European context
Tutor: Dr. S.F.M. de Bodt
Summer 2006
Chapter 6:Anton Mauve and Vincent van Gogh: a project in progress
6.1 Introduction pp.81-82
6.1.1 Fall 1881, Nuenen p.84
6.1.2 Winter 1881, at Mauve’s atelier p.83-84